زمینه و هدف: لیپوپلی‌ساکارید (Lipopolysaccharide: LPS) با دوز بالا به عنوان یک اندوتوکسین منجر به ایجاد مدل آسیب حاد کلیه (Acute kidney injury: AKI) در جوندگان می‌شود. کروسین یک ترکیب کاروتنوئیدی در میان ترکیبات فعال زعفران با اثرات دارویی فراوان مانند فعالیت‌های آنتی‌اکسیدانی و ضدالتهابی است. این مطالعه به منظور تعیین اثر کروسین بر شاخص‌های استرس اکسیداتیو و التهاب در آسیب حاد کلیوی ناشی از لیپوپلی‌ساکارید در موش‌های کوچک آزمایشگاهی نر نژاد C57BL/6 انجام شد.

روش بررسی: این مطالعه تجربی روی 24 سر موش کوچک آزمایشگاهی نر نژاد C57BL/6 در محدوده وزنی 23-19 گرم و سن 10-8 هفته در آزمایشگاه مطالعات تجربی دانشگاه شاهد انجام شد. حیوانات به طور تصادفی به 4 گروه 6 تایی شامل گروه کنترل، گروه لیپوپلی‌ساکارید و گروه‌های لیپوپلی‌ساکارید تحت تیمار با کروسین در دوز 10 و 50 میلی‌گرم بر کیلوگرم وزن بدن تقسیم شدند. در گروه‌های تحت تیمار، تجویز داروی کروسین با دوزهای 10 و 50 میلی گرم بر کیلوگرم وزن بدن حل شده با حلال کالیفور به صورت گاواژ در دو نوبت با فاصله زمانی 24 ساعت تا یک ساعت قبل از تزریق لیپوپلی‌ساکارید انجام شد. برای القا آسیب حاد کلیه، لیپوپلی‌ساکارید حل شده در نرمال سالین به میزان 10 میلی‌گرم بر کیلوگرم وزن بدن یک ساعت بعد از تجویز آخرین نوبت کروسین به صورت داخل صفاقی به حیوانات تزریق شد. بیومارکرهای عملکرد کلیه و استرس‌اکسیداتیو و همچنین فاکتورهای التهابی و ضد التهابی مورد ارزیابی قرار گرفتند.

یافته‌ها: در گروه لیپوپلی‌ساکارید تحت تیمار با کروسین در دوز 50 میلی‌گرم بر کیلوگرم وزن بدن در مقایسه با گروه لیپوپلی‌ساکارید، سطح سرمی کراتینین (0.54±0.05, P<0.01) و BUN (25.80±2.40, P<0.05) کاهش معنی‌داری یافت و نیز شاخص مرتبط با استرس‌اکسیداتیو کلیوی شامل MDA (2.75±0.22) به‌طور معنی‌داری کاهش یافت و فعالیت SOD (5.57±0.36) به‌طور معنی‌داری افزایش یافت (P<0.05). همچنین تیمار کروسین سبب کاهش معنی‌دار TNF-α (41.80±3.50, P<0.01) و افزایش IL-10 (52.90±3.30, P<0.05) در مقایسه با گروه لیپوپلی‌ساکارید گردید.

نتیجه‌گیری: کروسین می‌تواند با مهار استرس اکسیداتیو و عوامل التهابی بافت کلیه از آسیب حاد کلیوی ناشی از لیپوپلی‌ساکارید جلوگیری نماید.